Zima pod znakiem wazy, czyli czas na zupę
24-02-2009 r.
Smaczne i zdrowe zupy coraz częściej wracają na nasze stoły. Są one ważnym posiłkiem w menu. Powinniśmy je przyrządzać i podawać naszej rodzinie jak najczęściej. To szalenie zdrowy posiłek, gdyż jest pożywny, zawiera mnóstwo cennych wartości odżywczych – witamin i mikroelementów, a przy tym wspaniale smakuje.Zupy są dobre na każdą porę roku. Zimą rozgrzeje i nasyci nas rosół, latem orzeźwi nas pyszny i lekkostrawny chłodnik, a jesienią zachwyci bogactwem kolorów i smaków zupa jarzynowa.
Zupy są daniem znanym na każdym kontynencie. Najsłynniejsze zupy świata to m.in. włoska minnestrone, hiszpańskie gazpacho, węgierska gulaszowa, rosyjska solianka, francuska zupa rybna (Bouillabaisse). Sporządza się je na bazie wywarów mięsnych, rybnych czy warzywnych, ale popularne są również zupy owocowe, a w Azji zjeść możemy nawet zupę kwiatową. Podczas gotowania warzyw, owoców, mięs i kości uwalnia się znaczna ilość zawartych w nich składników. Bez takiego przygotowania niektóre z nich nie zostałyby wchłonięte przez układ pokarmowy. Mięso i kości wrzucamy do zimnej wody, natomiast warzywa do wrzątku, żeby zniszczyć askorbinazę – enzym, który rozkłada cenną witaminę C.
W polskiej kuchni zupa znajduje szczególne miejsce. Lekka, czysta zupa jest znakomitym dodatkiem i urozmaiceniem dania głównego, natomiast gęsta, bogata zupa ze względu na różnorodność użytych do jej przygotowania składników, stanowi samodzielny, właściwie zbilansowany posiłek. W dobrze przyrządzonej zupie w prawidłowych proporcjach znajdziemy białko, węglowodany, tłuszcze, błonnik, potas, żelazo, magnez i różnorodne witaminy. Te substancje odżywcze poprzez rozpuszczenie w wodzie, szybko wchłaniane są przez organizm, stając się źródłem łatwo przyswajalnej energii. Co ciekawe, zupa zawierająca wyciągi warzyw ma nieraz lepsze właściwości, gdy zjadamy je w wywarze, po wspólnym gotowaniu, niż gdybyśmy te warzywa jedli oddzielnie.
W przypadku zupy zimowej sedno polega na wkładce. Może być nią kasza, kluseczki, może być nią mięso. Grunt, by danie było gęste, sycące, rozgrzewające i aromatyczne. Wzmocnieni takim smakołykiem bez trudu pokonamy górskie stoki czy śnieżne zaspy. Podstawą niemalże każdej zupy, a już z pewnością zupy zimowej, jest bulion. Najlepiej ugotowany samodzielnie, gdyż jest smaczniejszy i zawiera duży ładunek energii, ostatecznie możemy użyć tego z kostki.
Z polskich zup szczególnie smaczną, pożywną i „zimową” jest kapuśniak. Oczywiście z kiszonej kapusty. Niech będzie kwaśny, z kawałkami boczku i kiełbasy, mocno doprawiony kminkiem, majerankiem i pieprzem. Zawsze z ziemniakami. Pamiętać jednak należy, że nie chcą się one gotować w kwaśnych płynach, trzeba zatem ugotować je oddzielnie i dopiero miękkie dodać do kapuśniaku.
Godne polecenia na tę mroźną porę roku są także jarzynowa, żur, krupnik, rosół czy barszcz czerwony. Do przyrządzenia zup możemy użyć mrożonek, co znacznie przyspieszy ich przygotowanie.
Smaczne i nieco bardziej wykwintne są zupy-kremy, powstałe z przetarcia składników. Ugotowane, podduszone bądź podsmażone składniki miksujemy lub przecieramy przez sito. Całość możemy dodatkowo doprawić zasmażką (pyszna, ale kaloryczna i ciężkostrawna), bądź zagęścić śmietaną. Idealnym dodatkiem do zup-kremów będą grzanki.
O tym, czy zupy są zdrowe i dietetyczne, decyduje ich skład i sposób przyrządzenia. Można zrobić zupę na wywarze z golonki, której nie powinny jadać osoby z podwyższonym cholesterolem albo nadwagą, ale można również sporządzić ją na jarzynach. Uzyskamy danie lekkostrawne, pełne witamin, niskokaloryczne. Jeżeli dbamy o figurę lub dążymy do redukcji wagi, jedzmy lekkie, czyli niezasmażane, niezagęszczane śmietaną i mąką zupy, bo to dodatkowe kalorie.
Warto zminimalizować dodatek soli, a zamiast niej doprawić danie ziołami. Kiedy zupa jest już na talerzu, dobrze jest posypać ją koperkiem lub natką, która zawiera witaminę C i stanowi miłą dla oka ozdobę. Przekonujmy do zup dzieci, to treściwy, pełnowartościowy i sycący posiłek, nieodzowny w ich diecie, zwłaszcza zimą.
Top 10 przepisów
- 1Sałatka z groszkiem
- 2Udka kurczaka z grilla z sałatką paprykową podaną na kalarepie
- 3Smażony pstrąg z grillowanym bakłażanem i cukinią w sosie paprykowym
- 4Polędwica wołowa z grilla serwowana na musie z zielonego groszku
- 5Polędwiczki wieprzowe marynowane w sosie teriyaki podawane z zieloną fasolką
- 6Sałatka z ośmiorniczek i kalafiora romanesco
- 7Tortilla z czerwoną fasolą i kukurydzą po meksykańsku
- 8Kuskus z cieciorką
- 9Sałatka z kalafiora i szynki parmeńskiej
- 10Krewetki królewskie w sosie curry z Mieszanką Hawajską z ryżem