Przejdź do:

Zdrowe odżywianie

Potrawy wigilijno-sylwestrowe

15-12-2008 r.

Wigilia Bożego Narodzenia zwana jest też wilią, postnikiem, bożym obiadem, po staropolsku Godami, a na wschodzie kutią (od głównej potrawy). Święto to jest świętem chrześcijańskim, ale prócz wymiaru duchowego, ma ono również charakter rodzinny. Spotkania w gronie najbliższych wolne są od waśni i niesnasek, zapominamy o tym, co przykre i złe, a skupiamy się na magii tego wieczoru, na niezwykłej, jedynej w swoim rodzaju aurze. Wigilia obchodzona jest w Polsce tak uroczyście, jak nigdzie na świecie. W naszej tradycji Wigilia to wieczór prawdziwego zbliżenia, pojednania, lekcja miłości, najbardziej uroczyste i rodzinne święto w roku. To wieczór szczególnego przesłania, szczególnych obyczajów, słów, życzeń, smaków i zapachów.

Jeśli zaś chodzi o zabawy sylwestrowo-noworoczne, to mają one stosunkowo krótką historię, organizuje się je bowiem dopiero od końca XIX w. Wiele absurdalnych rzeczy na ten temat napisano, jednakże z końcem roku nic wspólnego nie ma ani św. Sylwester, ani Sylwester II, który był papieżem w roku tysięcznym.

Sylwestrową noc, ostatnią w roku, tradycyjnie żegna się hucznie na balach i prywatkach. Potocznie mówi się, że "jaki sylwester, taki cały rok". Z tą wyjątkową nocą związanych jest wiele zwyczajów i przesądów, które jedni traktują z przymrużeniem oka, inni zaś robią wszystko, by uniknąć ich ewentualnych następstw. Warto jednak poznać polskie tradycje sylwestrowe, bo dzięki nim zabawa może być ciekawsza i bardziej tajemnicza niż zwykle.


Potrawy wigilijne
Zgodnie z wielowiekową tradycją niemal wszyscy zachowują tego dnia post, spożywając tradycyjne potrawy. Potrawy wigilijne powinny być postne, czyli bezmięsne i sporządzone bez użycia tłuszczów zwierzęcych. Powinno być ich nieparzyście: 9 lub 13 w niektórych rejonach Polski, równie często jest to liczba parzysta 12 (bo 12 uczniów Jezusa i tyleż miesięcy w roku). Niezmiennie od lat najbardziej popularną potrawą w Polsce jest smażona ryba, najczęściej karp, który pojawia się w większości domów. Najlepiej smakuje karp usmażony na sklarowanym maśle, które daje potrawie niepowtarzalny smak, jest ponadto zdrowsze od zwykłego masła, gdyż pod wpływem długotrwałego ogrzewania z tłuszczu nasyconego staje się tłuszczem jednonienasyconym.

Kolejne popularne potrawy wigilijne to pierogi z kapustą i grzybami, barszcz czerwony z uszkami, kapusta z grzybami lub grochem, ryba po grecku, zupa grzybowa, karp w galarecie, żur wigilijny, czy wreszcie – śledzie. Można je zrobić na kilka sposobów, jeśli wyczerpały się pomysły na inne dania. Świetne będą w śmietanie z jabłkiem i cebulą, podawane z gorącym ziemniakiem albo w postaci sałatek: sałatki z jajek, korniszonów i filetów śledziowych, sałatki ze śledzia i zielonego groszku, sałatka z matiasów i zielonego groszku.

W skład każdego menu, wchodzić powinny, zgodnie z tradycją, dwa składniki, odwieczne symbole płodności i urodzaju: mak i miód. Znajdziemy je w deserach wigilijnych: makowcu, kluskach lub łamańcach z makiem, pierniczkach. Na koniec kompot z suszonych owoców, który pomaga strawić tę wielką ucztę.

Potrawy sylwestrowe
Warto na ten wieczór przygotować wyjątkowe menu, odbiegające od tradycyjnych potraw bożonarodzeniowych, nieco egzotyczne. Trzeba mieć na uwadze, że zabawa sylwestrowa trwać może calusieńką noc, dlatego należy zadbać zarówno o przystawki, przekąski jak i dania na ciepło. Nie można zapomnieć również o deserach. Świetnie sprawdzą się tej nocy sałatki, np. sałatka z ośmiorniczek i kalafiora romanesco, kolorowe koreczki i różnego rodzaju dipy podane z nachos lub warzywami pokrojonymi w słupki, np. dip kukurydziano-orzechowy czy meksykański serowy dip kukurydziany.

W ciągu nocy dobrze jest podać dwie potrawy na gorąco. Może to być barszcz czerwony z pasztecikami, biały barszcz z kiełbaską, kotlety z piersi kurczaka lub roladki ze schabu, z surówkami oczywiście. Można jednak postawić na coś bardziej niecodziennego i przygotować drobiowe skrzydełka z mieszanką chińską ze słodkim sosem chili, bukiet warzyw grillowanych, krewetki pieczone na grillu z paprykowym ratatouille, penne z kalafiorem romanesco, migdałami i mascarpone czy tez bardziej wykwintną, idealną na kameralną imprezę pierś kaczki grillowaną z truflowym sosem, podaną na musie z zielonego groszku.

Dobrze jest przyrządzić potrawy sylwestrowe nieco wcześniej i podgrzać je jedynie przed podaniem, nie tracąc tym samym czasu przeznaczonego na zabawę.

Warto poświęcić trochę czasu na przygotowania świąteczno-sylwestrowe, by stworzyć piękną, niepowtarzalną oprawę tych dni. Zarówno pod względem kulinarnym, jak i wizualnym. Choinka, stroiki, świąteczne dekoracje czy świece zapachowe, pozwolą nam zatopić się w bożonarodzeniowej atmosferze na kilka dni.

Rozdzielmy obowiązki między członków rodziny, według możliwości. Dzieci chętniej będą nam pomagać wiedząc, że ich pomoc jest ważna, a wręcz – nieodzowna. I że są w czymś najlepsze, niedoścignione. Z przygotowań świątecznych możemy przecież uczynić rodzinną, coroczną tradycję, znacznie to przyjemniejsze niż samodzielne, nierzadko męczące stawianie czoła wielu obowiązkom.